PT100 چیست و چه کاری انجام میدهد؟
سنسور PT100 یکی از معروفترین و قابلاعتمادترین سنسورهای دماست که در صنایع مختلف استفاده میشود. اگر بخواهیم خیلی ساده توضیح بدهیم، این سنسور دما یک قطعه کوچک اما بسیار دقیق است که دمای محیط، دستگاه یا سیال را اندازهگیری میکند. دلیل محبوبیت این سنسور این است که در شرایط مختلف، حتی زمانی که دما بالا یا پایین باشد، خطای کمی دارد و دمای واقعی را با دقت بالا نشان میدهد.
نام آن هم از همینجا میآید: حرف P یعنی پلاتینیوم (جنس سنسور)، حرف T یعنی “ترمیستور”، و عدد 100 یعنی مقاومت این سنسور در دمای صفر درجه برابر 100 اهم است. همین ویژگی باعث شده PT100 در صنایع غذایی، دارویی، نفت و گاز، کارگاههای تولیدی و حتی سیستمهای کنترل خانگی استفاده شود.
چرا PT100 اینقدر محبوب است؟
محبوبیت این نوع RTD بیدلیل نیست. خیلی از خریداران وقتی دنبال یک سنسور دمای دقیق، مطمئن و طولانیعمر میگردند، خیلی سریع به PT100 میرسند. مهمترین دلیلش این است که این سنسور در شرایط مختلف دقت بالای خودش را حفظ میکند و حتی بعد از مدتها استفاده، خطای اندازهگیریش کم میماند. از طرفی چون از جنس پلاتین ساخته شده، در برابر حرارت و رطوبت پایدارتر است.
یکی دیگر از دلایلی که باعث شده است PT100 محبوب شود، سازگاری خوب آن با دستگاههای مختلف صنعتی است. یعنی تقریباً روی هر سیستم کنترل دما قابل استفاده است و نیاز به تنظیمات پیچیده یا تجهیزات خاص ندارد. برای همین خریدار وقت و هزینه کمتری صرف میکند و خیلی راحت میتواند از آن استفاده کند.
در کنار همه اینها، این نوع سنسور دما به خاطر طراحی استاندارد و ثابت بودن مقاومتش در دماهای مختلف، نتایج دقیقتری نسبت به خیلی از سنسورهای دیگه نشان میدهد. همین دقت بالا باعث شده است صنایع مختلف از کورهها و خطوط تولید گرفته تا سیستمهای تهویه به این محصول اعتماد کنند و همیشه جزء انتخابهای اولشان باشد.
انواع PT100 و تفاوت آنها
سنسورهای PT100 چند مدل دارند و معمولا سوال اصلی خریداان این است که کدام مدل برایشان مناسبتر است؟
بهطور کلی انواع پی تی صد شامل موارد زیر هستند:
مدل ساده و ارزانتر. برای کاربردهای معمولی مناسب است. اگر فاصله کابل زیاد نیست، این مدل انتخاب خوبی است.
این مدل بهترین تعادل بین قیمت و دقت را دارد. برای بیشتر کاربردهای صنعتی، سهسیم پیشنهاد میشود.
۳. چهار سیم
بیشترین دقت را دارد و در پروژههای حساس استفاده میشود. این مدل بیشتر برای آزمایشگاهها یا کنترل دقیق حرارت کاربرد دارد.
این مدل دارای یک ترانسمیتر داخلی است که دمای سنسور را تبدیل به خروجی استاندارد مثل 4–20mA میکند. نصب آن روی هد انجام میشود و برای کابلکشی طولانی یا محیطهای نویزی خیلی مناسب است.
در مقاله رایا مگ بیشتر بخوانید.
تفاوت PT100 با ترموکوپل (کدام برای شما مناسبتر است؟)
خیلی از خریداران هنگام انتخاب سنسور دما بین دو گزینه بیشتر گیر میکنند: PT100 و ترموکوپل. هر دو سنسور برای اندازهگیری دما استفاده میشوند، اما عملکرد، دقت و کاربردهایشان با هم فرق دارد. برای اینکه انتخاب راحتتر شود، بهتر است تفاوت آنها را ساده و یکدست توضیح بدهیم.
PT100 سنسوری است که با تغییر مقاومت کار میکند و در دماهای مختلف، مقدار مقاومتش تغییر میکند. به همین خاطر ساختار، دقت بالاتر و پایداری بیشتری نسبت به ترموکوپل دارد. یعنی اگر کار شما نیاز به اندازهگیری دقیق و ثابت دارد، مثل صنایع غذایی، دارویی، سیستمهای تهویه یا دستگاههای دقیق PT100 گزینه مطمئنتری است. این سنسور در طول زمان کمتر دچار خطا میشود و خوانشهایش یکنواخت باقی میماند.
در مقابل، ترموکوپل با ایجاد ولتاژ بین دو فلز مختلف دما را اندازهگیری میکند. مزیت اصلی آن این است که تحمل دمای بسیار بالا دارد و در محیطهای صنعتی سخت مثل کورهها، ریختهگری یا تجهیزات حرارتی سنگین عملکرد خوبی نشان میدهد. البته دقت ترموکوپل معمولاً کمتر از PT100 است و در طول زمان ممکن است نیاز به کالیبراسیون یا تعویض داشته باشد.
پس انتخاب نهایی بستگی به نیاز شما دارد:
اگر دقت و ثبات برایتان مهم است → PT100 انتخاب بهتری است.
اگر با دمای خیلی بالا کار میکنید → ترموکوپل مناسبتر است.
و اگر خواستید تفاوت کاملتر بین این دو سنسور را بخوانید، میتوانید مقاله کامل ما را از اینجا ببینید:
مقاله کامل مقایسه RTD و ترموکوپل
کجاها از PT100 استفاده میشود؟
این سنسور به خاطر دقت بالا و عملکرد قابل اعتمادش تقریباً در هر جایی که کنترل دما مهم باشد استفاده میشود. این سنسور را میتوان در خط تولید کارخانهها، سیستمهای تهویه، دستگاههای صنعتی، تجهیزات آزمایشگاهی و حتی صنایع غذایی دید. دلیل اصلی این کاربرد گسترده این است که پی تی صد در برابر تغییرات محیطی پایدار است و دمای واقعی را بدون نوسان و خطا نمایش میدهد.
در صنایع پلاستیک، ذوب مواد، نفت و گاز، پتروشیمی، داروسازی و کارخانههای تولید مواد غذایی، PT100 معمولاً روی دستگاههای گرمکننده، مخازن، کورهها، چیلرها و سیستمهای کنترل اتوماتیک نصب میشود. در این فضاها، یک اندازهگیری اشتباه میتواند باعث خراب شدن محصول یا توقف تولید شود؛ به همین دلیل استفاده از سنسوری که دقیق و قابل اعتماد باشد اهمیت زیادی دارد.
PT100 همچنین در سیستمهای گرمایش و سرمایش ساختمانها، سیستمهای تهویه صنعتی و تجهیزات سرمایشی نقش کلیدی دارد. چون عملکرد درست این دستگاهها مستقیماً بهاندازهگیری دقیق دما وابسته است، PT100 یک انتخاب مطمئن و کمهزینه برای این نوع پروژههاست.
در مجموع، هر جایی که نیاز به کنترل پایدار و دقیق دما باشد از فرآیندهای حساس آزمایشگاهی تا خطوط تولید بزرگ PT100 یکی از بهترین گزینههاست و به همین دلیل محبوبیت زیادی در بین خریداران و صنعتگران دارد. اگر به اطلاعات بیشتری در مورد PT100 احتیاج دارید، مجموعه مقالات فرا درس را مطالعه کنید.
چطور PT100 مناسب خودم را انتخاب کنم؟
انتخاب سنسور PT100 شاید در ظاهر کار سختی به نظر برسد، اما اگر چند نکتهی ساده را بدانید، خیلی راحت میتوانید مدلی را انتخاب کنید که دقیقاً مناسب کارتان باشد. اولین موضوع این است که مشخص کنید میخواهید دمای چه وسیله یا چه محیطی را اندازهگیری کنید. بعضی محیطها سادهاند و فقط یک سنسور معمولی نیاز دارند، اما بعضی شرایط مثل کوره، موتور، دیگ بخار یا دستگاههای صنعتی، سنسوری میخواهند که دوام بیشتری داشته باشد.
نکتهی دوم محدودهی دماست. PT100 معمولاً برای دماهای پایین تا متوسط عالی است و دقت بالایی دارد، اما باید ببینید دستگاه شما چه محدودهای را اندازه میگیرد. اگر دما خیلی بالا باشد، بهتر است به سراغ مدلهایی بروید که روکش و غلاف مقاومتر دارند.
پارامتر مهم بعدی نوع اتصال است. PT100 ها معمولاً در حالتهای ۲ سیم، ۳ سیم و ۴ سیم عرضه میشوند. برای کارهای معمولی، مدل ۳ سیم بهترین انتخاب است چون دقت بیشتری دارد و قیمتش هم مناسب است. اگر کارتان واقعاً دقیق و حساس است، مدل ۴ سیم مناسبتر است.
جنس غلاف و طول سنسور هم تأثیر زیادی دارد. اگر محیط شما مرطوب، پرفشار یا خورنده است، بهتر است سراغ غلافهای استیل یا ضدزنگ بروید. همچنین طول سنسور باید متناسب با جایی باشد که قرار است نصب شود؛ نه خیلی کوتاه که درست دما را نخواند و نه آنقدر بلند که جا نشود یا خم شود.
در نهایت باید به یک نکتهی مهم توجه کنید:
منبع خرید. اگر میخواهید سنسور PT100 قابل اعتماد، دقیق و بادوام داشته باشید، بهتر است از جایی تهیه کنید که خودش تولیدکننده باشد و امکان ساخت سفارشی هم داشته باشد. آلفا صنعت دقیقاً به همین دلیل انتخاب مناسبی است؛ چون هم کیفیت محصول مشخص است، هم قیمت بهصرفهتر ارائه میشود، و هم میتوانید قبل از خرید، مشخصات فنی محصول را در صفحهی مربوطه بررسی کنید.
اگر مطمئن نیستید، کارشناسان آلفا صنعت راهنمایی میکنند تا بهترین مدل را انتخاب کنید. با ما تماس بگیرید یا در واتس اپ پیام بگذارید.
چرا از آلفا صنعت سنسورهای دما را بخریم؟
یکی از مهمترین چیزهایی که خریدارها دنبال آن هستند، قیمت مناسب در کنار کیفیت مطمئن است.
آلفا صنعت به دلیل آن که تولیدکننده مستقیم این سنسورها است، PT100 را بدون واسطه و با قیمت بهصرفهتری ارائه میدهد. و این یعنی:
قیمت پایینتری از فروشگاههای واسطه دارد.
کیفیت آن به طور دقیق کنترل میشود.
ارسال محصولات سریع است.
امکان سفارشیسازی (طول کابل، نوع سنسور، کلاس دقت و …) وجود دارد.
وقتی از آلفا صنعت خرید میکنید، در واقع دارید یک محصول باکیفیت میگیرید که مستقیم از خط تولید به دستتان میرسد.
